|
* Please take notice that all press bulletins are in the dutch
language *
Title: Ferme financiële impuls voor synagoge Alkmaar
Source : Noord Hollands Dagblad
Date:
24 januari 2005
Author: verslaggever
Ferme
financiële impuls voor synagoge Alkmaar
Alkmaar
- De herrijzenis van de synagoge
in Alkmaar is een ferme stap dichterbij
gekomen. De stichting die ijvert voor de aankoop van het gebouw
aan de Hofstraat dat ooit synagoge was, heeft 150.000 euro subsidie
gekregen.
De
subsidie komt van de stichting Maror. Die is een aantal jaren
geleden opgericht door de Nederlandse regering om joodse tegoeden
te verdelen. Er bleken veel joodse tegoeden (banksaldi maar
ook uitkeringen van verzekeringen en aandelen) in beheer bij
bijvoorbeeld banken. Die tegoeden konden niet worden uitgekeerd
omdat de rechthebbenden én hun erfgenamen waren omgekomen
in de Tweede Wereldoorlog.
Uiteindelijk
kwam de regering met de banken en de effectenbeurs overeen dat
een bedrag van 525 miljoen moest worden verdeeld over de joodse
gemeenschap. De stichting Maror kreeg die taak op zich.
Niet
alleen individuele joden konden een beroep doen op de stichting,
maar ook joodse instellingen.
De
stichting Alkmaarse Synagoge diende aldus een verzoek in om
financiële steun bij de pogingen om de synagoge aan de
Hofstraat terug te kopen. Aanvankelijk werd dat verzoek afgewezen.
Maar zaterdagavond kon het bestuur van de stichting de donateurs
op een bijeenkomst in de synagoge verheugd mededelen, dat een
bezwaarschrift effect had gehad.
Hypotheek
Met de 150.000 euro van Maror is nu ongeveer 200.000 euro binnen.
Het gebouw aan de Hofstraat is getaxeerd op 450.000 euro. ,,We
zijn er dus nog niet, maar er is wel voldoende om eventueel
een hypotheek af te sluiten'', zegt secretaris A. Troostwijk.
Begin februari is hierover een overleg met financieel adviseur
professor A. Heertje.
De
Alkmaarse joden moesten de synagoge in 1942 op last van de bezetter
verlaten. In 1952 werd het gebouw verkocht aan de Baptisten.
Die hebben het nog steeds in gebruik.
De
Baptisten hebben gezegd de synagoge terug te willen verkopen
aan de joodse gemeenschap die in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal
180 tot 190 gezinnen telt. Maar er moet wel een ander gebouw
beschikbaar komen. Dat hoeft niet per se in Alkmaar te zijn
en het is ook niet noodzakelijk dat het een kerkgebouw is.
De
gemeente Alkmaar heeft onlangs herhaald dat het zijn eigen bestand
aan gemeentelijke, leegstaande gebouwen zal doorlopen om te
bezien of er een geschikt gebouw voor de Baptisten bij is.
Steun
Secretaris Troostwijk denkt dat de omstandigheid dat de joodse
gemeenschap nu financieel gezien spijkers met koppen kan slaan,
een belangrijke steun in de rug is voor de Baptisten in hun
speurtocht naar een ander gebouw. Zij zijn er immers nu van
verzekerd dat er geld op tafel komt voor het gebouw aan de Hofstraat.
...terug
naar top
Title: Alkmaar 750 jaar Journaal: Viering 400 jaar
Source: Alkmaarse Kabel televisie
Date:
17 mei 2004
Author: Kabel Alkmaar
klik hier
voor het videobestand (15 MB)
...back
to top
Title: Shoah markeert 400 jaar joodse historie
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
15 mei 2004
Author: medewerker
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Viering 400 jaar vrije vestiging in Alkmaar
Source: Videobestand Radio TV Noord Holland
Date:
10 mei 2004
Author: medewerker
klik hier
voor het videobestand (4 MB)
...back
to top
Title: Stenen kopen voor joods multicultureel centrum
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
10 mei 2004
Author: medewerker
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Joodse viering zonder incidenten
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
10 mei 2004
Author: medewerker
klik hier
voor het bericht
Joodse
viering zonder incidenten
Van
een medewerker
Alkmaar - De viering van het vierhonderdjarig bestaan van de
joodse gemeenschap in Alkmaar verliep gisteren zonder incidenten.
Hier was men vooraf wel bang voor, daarom waren straten afgezet
en was er beveiliging. Ambassadeur van Israël Margalit
en de Noord-Hollandse commissaris van de koningin Borghouts
waren er ook.
Vierhonderd
jaar geleden kreeg de Joodse gemeenschap toestemming zich vrij
te vestigen in Alkmaar. Bij dat feit werd gisteren uitgebreid
stilgestaan in de voormalige synagoge in de Hofstraat en bij
een bijeenkomst in het stadhuis. De plechtigheden werden afgesloten
in het Stedelijk Museum. Daar openden Margalit en Borghouts
een bescheiden expositie van Joodse gebruiksvoorwerpen. Een
lange rij sprekers memoreerde de geschiedenis van de Joodse
gemeenschap in Alkmaar. Die geschiedenis begon op 9 mei 1604
met de proclamatie van vrije vestiging voor Joden in de stad,
door de Alkmaarse Vroedschap.
Burgemeester
M. van Rossen, die zowel een toespraak in de synagoge als het
stadhuis hield, beet het spits af. In beide gevallen begon ze
met een citaat uit de historische roman 'De Lachende Engel'
van Ida Vos. Van Rossen zei met 'gevorkte gevoelens' de viering
bij te wonen, waarbij ze refereerde aan de verschrikkingen van
de jodenvervolging in de tweede wereldoorlog. ,,Ik hoop dat
als over vijftig jaar opnieuw een jubileum gevierd wordt, de
wereld er voor onze kinderen en kindskinderen vreedzamer uit
zal zien.''
De
manier waarop de Joodse gemeenschap deel is gaan uitmaken van
Alkmaar, noemde de burgemeester een voorbeeld van geslaagde
integratie. ,,De geschiedenis is jammer genoeg geen rechte lijn
omhoog naar beter'', relativeerde ze, om vervolgens haar doelstelling
te formuleren. ,,In deze tijd van globalisering en doorgeschoten
individualisering, moet de stad een anker vormen. Iedereen hoort
erbij, dat is voor mij de betekenis van 9 mei 1604.''
...back
to top
Title: Aankoop synagoge komt zeer dichtbij
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
8 december 2003
Author: medewerker
klik hier
voor het bericht
Aankoop
van synagoge komt zeer dichtbij
Van een medewerker
Alkmaar - Een enkele dag in 1942 bracht het einde van een eeuwenoude
joodse gemeenschap in Alkmaar. Op 5 maart van dat jaar werden
de meeste joden uit Alkmaar weggevoerd. Gisteren werd tijdens
een symposium in het Murmelliusgymnasium nadrukkelijk stilgestaan
bij de joodse holocaustslachtoffers.
De
opbrengst wordt geïnvesteerd in het terugkopen van de oude
synagoge aan de Hofstraat, die ook tijdens de oorlog werd afgenomen.
De
plek voor het symposium was toepasselijk. Jacob Hemelrijk, een
jood uit Bergen, was in de Tweede Wereldoorlog namelijk rector
van het Murmelliusgymnasium. Hij mocht niet op het gymnasium
blijven en gaf noodgedwongen les in Amsterdam op het Joods Lyceum.
Later dook hij onder, werd gepakt en gedeporteerd, maar overleefde
de oorlog.
Peter
Tammes deed de geschiedenis van het gezin Hemelrijk en talloze
andere joodse gezinnen uit Bergen tijdens het symposium uit
de doeken. Aan de hand van foto's en brieven liet hij zien dat
de joodse gemeenschap er niet afgezonderd leefde, maar juist
in het dorp was opgenomen. En hoe men manmoedig probeerde aan
deportatie te ontkomen.
In
de studie, die socioloog Tammes deed voor de Universiteit van
Utrecht, komt naar voren dat een relatief groot deel van de
joden in Bergen de oorlog overleefde. Dat bleek zelfs bijna
tweederde te zijn, terwijl het landelijk ongeveer een kwart
is. Volgens Tammes komt dat door het grote aantal gemengde'
huwelijken. Een jood die met een niet-jood was getrouwd kreeg
een voorlopig uitstel van deportatie en had derhalve meer tijd
een schuilplaats te vinden, luidt Tammes' verklaring.
Een
grimmig verhaal vertelde Joop Kila, emeritus predikant van de
Nederlands Hervormde Kerk. Hij ging terug naar de dag waarop
de joden in Alkmaar op transport werden gezet, 5 maart 1942.
Kila, die werd aangekondigd als de pionier in de geschiedschrijving
van de joodse gemeenschap in Alkmaar, stuitte tijdens zijn onderzoek
op de nagelaten herinneringen van Abraham Drukker.
Aan
de hand van Drukkers verhaal reconstrueerde Kila die rampzalige
dag, waarop een sneeuwstorm door de stad joeg en joodse gezinnen
met hun koffers op straat stonden. Kila vatte het samen als
de ondergang van de joodse gemeenschap in Alkmaar'.
Het
was ook het einde van de joodse synagoge in Alkmaar. Aan de
Hofstraat hadden de Alkmaarse joden sinds 1808 een ruimte voor
diensten, maar de Duitsers sloten de synagoge in 1942. Na de
oorlog werd het gebouw verkocht aan de baptistengemeente.
De
Stichting Alkmaarse Synagoge wil de voormalige synagoge terugkopen.
De opbrengsten van het symposium moeten dat mede mogelijk maken.
Arnold Troostwijk, secretaris van de stichting, hoopt dat het
volgend jaar, wanneer de joodse gemeenschap in Alkmaar 400 jaar
bestaat, zover is. ,,Het grootste probleem is uiteraard geld.
Maar de situatie is een stuk beter dan een jaar geleden. De
Baptisten Gemeente is nu bereid het aan ons te verkopen.''
Naast
Tammes en Kila spraken gisteren ook oud-Alkmaarder Jan Bing,
onderzoeker Jeroen Maas en schrijver/journalist Henk ten Berge.
Bing, de initiator van het symposium, hield maarliefst drie
voordrachten. Ook hij nam de circa veertig toehoorders mee naar
de zwarte oorlogsdagen en de gevolgen ervan.
Zo
deelde hij in een betoog over technieken van holocaustontkenning
diverse ervaringen die hij opdeed in zijn functie als lector
aan de University of Waikato in Nieuw-Zeeland. ,,Om hun boodschap
over te brengen proberen ze te infiltreren bij prestigieuze
universiteiten'', waarschuwde hij. ,,We moeten zorgen dat ze
geen platform krijgen.''
...back
to top
Title: Hulp bij zoektocht naar fatale reis
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
11 november 2003
Author: Winnie van Galen
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Alkmaarse Synagoge
Source: NIW
Date:
1 juli 2003
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Joodse geschiedenis herhaalt zich...
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
12 maart 2003
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Professor Heertje zet zich in voor Synagoge
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
1 februari 2003
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
Professor
Heertje zet zich in voor synagoge
Van onze verslaggever
Alkmaar - De Stichting Alkmaarse Synagoge heeft prof. A. Heertje
bereid gevonden om zich in te zetten voor de terugkeer van een
synagoge in de stad. Zijn rol is het aanzwengelen van de contacten
met de gemeente, zegt secretaris A. Troostwijk van de stichting.
Heertje
zal aanwezig zijn bij een ontmoeting binnenkort tussen de Stichting
Alkmaarse Synagoge, de Nederlands-Israëlische gemeente,
de baptistengemeente en burgemeester M. van Rossen. Met haar
heeft Heertje al een gesprek gehad. Samen hebben ze het gebouw
aan de Hofstraat bezocht, waar vroeger de Alkmaarse synagoge
was gevestigd.
Sinds
1952 'kerken' de baptisten in het gebouw. De baptistengemeente
is echter bereid om tegemoet te komen aan de wens van de stichting
om het gebouw terug te kopen en er een synagoge en een centrum
voor Alkmaarse joodse cultuur van te maken. De baptisten stellen
één voorwaarde: voor hen moet een alternatief
kerkgebouw gevonden worden. Dat blijkt een lastige klus.
Een
bijkomende zaak is dat het niet echt botert tussen de stichting
en de gemeente. De stichting verwacht iets van het stadsbestuur:
hulp bij het vinden van een nieuw gebouw voor de baptisten,
hulp bij het verwerven van de synagoge. De gemeente wil echter
niet helpen met gebouwen. Nederland kent de scheiding tussen
kerk en staat, geloofsgemeenschappen moeten huisvestingszaken
zelf opknappen.
Cultureel centrum
Maar, zegt de stichting, het gaat niet om een geloofsgemeenschap
maar om een culturele groep, de synagoge wordt een soort van
cultureel centrum en een museum over de geschiedenis van joden
in Alkmaar. Dan nog, zegt de gemeente, zal geen steun te verwachten
zijn. Ook andere culturele groepen wenden zich regelmatig tot
de gemeente en krijgen nul op het rekest: men kan ruimte huren
in buurthuizen en wijkcentra. De enige mogelijkheid is een subsidie
in het kader van de monumentenzorg.
Een
paar keer hebben stichting en gemeente er over gepraat. In november
gebruikte Troostwijk het spreekrecht in de gemeenteraad om zijn
verhaal te doen. Bij Van Rossen viel de toon van zijn woorden
niet goed. Ze kreeg het gevoel, zo zei ze, dat de stichting
het niet wíl begrijpen.
Dat
was in november. Troostwijk spreekt nu van 'een verharding'
die hij niet had verwacht. ,,De burgemeester veronderstelde
dat wij dingen wisten die wij niet wisten.'' Hij vindt het belangrijk
om weer in gesprek te raken, zegt Troostwijk. Ook al omdat de
Stichting Alkmaarse Synagoge een rol zal spelen bij de viering
van 750 jaar Alkmaar. De joodse gemeenschap in Alkmaar viert
in 2004 dat ze vierhonderd jaar geleden het recht kreeg zich
vrij te vestigen in de stad.
Troostwijk
ziet voor Heertje een rol weggelegd als 'gangmaker'. ,,We hebben
prof. Heertje bereid gevonden om de zaak aan te zwengelen. Hij
heeft nogal wat synagogen 'gered'. Bijvoorbeeld die in Weesp,
waar spijkerbroeken werden verkocht. Heertje heeft er gezorgd
voor een, zeg maar, waardiger bestemming. Zo ook in het oosten
van het land.''
Het
bezoek van Heertje heeft in elk geval tot gevolg gehad dat de
gemeente de taxatie van het gebouw aan de Hofdijkstraat betaald
heeft. ,,Als een soort gebaar'', zegt een woordvoerder van de
burgemeester. Ook zij vindt het van belang om weer in gesprek
te komen, gezien de jubilea die op komst zijn.
...back
to top
Title: Alkmaar haalde joden binnen...
Source: Alkmaars Weekblad
Date:
11 december 2002
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Baptisten al 50 jaar in Synagoge
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
7 december 2002
Author: Hans Koolwijk
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Stichting Synagoge in de kou
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
29 november 2002
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Stichting Synagoge heeft lange adem
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
17 juli 2002
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Fotokaart voor komst joodse Synagoge
Source: Alkmaars Nieuwsblad
Date:
26 juni 2002
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Stichting Alkmaarse Synagoge
Source: Alkmaar op zondag
Date:
10 december 2000
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Alkmaarse Synagoge 'steentje
voor steentje'
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
22 november 2000
Author: Leo van Gelderen
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Alkmaarse Synagoge centrum joods
leven
Source: Noord Hollands Dagblad
Date:
4 maart 2000
Author: Leo van Gelderen
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Sjoel Alkmaar
Source: NIW
Date:
1 oktober 1999
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Joods Noord Holland richt zich op Synagoge...
Source: Het Parool
Date:
27 september 1999
Author: Marjolein Dekker
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Joodse stichting wil in 2000 Synagoge aankopen
Source:
Noord Hollands Dagblad
Date:
14 september 1999
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
Joodse
stichting wil in het millennium voormalige synagoge aankopen.
ALKMAAR - De Stichting Alkmaarse Synagoge wil binnen een jaar
de voormalige synagoge aan de Hofstraat voor een miljoen kopen
van de baptistengemeente.
Er is een comité van aanbeveling waarin ondermeer de
ambassadeur van Israël Y.Gal en de commissaris van de koningin
van Noord-Holland J. van Kemenade zitting hebben.
Ook de burgemeesters van de Noord-Hollandse steden waar vroeger
synagogen hebben gestaan zitten in het comité.
In
juli 1997 is de stichting opgericht die in Alkmaar de voormalige
synagoge in de Hofstraat in ere willen herstellen. Het gebouw
dateert uit 1808. Behalve de ruimte voor de synagogediensten
is er nog steeds een chaider (leslokaal), mikwe (ritueelbad)
en een rabbijnhuisje.
De synagoge is in 1942 gesloten als gevolg van de deportaties
van joden door de Duitsers.
Omdat er na de oorlog nog maar weinig joden in Alkmaar waren
kreeg de synagoge een andere bestemming. Sinds 1952 is het pand
in gebruik bij de baptisten als godshuis. De laatste jaren is
de joodse gemeenschap in en rond Alkmaar weer meer tot bloei
gekomen. De gemeenschap leidt een 'zwervend bestaan' omdat er
noordelijk van het Noordzeekanaal geen eigen onderkomen is.
De Stichting Alkmaarse Synagoge heeft vorig jaar een vriendenvereniging
van de synagoge opgericht.
Ook is het comité van aanbeveling. Naast Gal en Van Kemenade,
hebben rabbijn D. Lilienthal, burgemeester R. Bandell van Alkmaar
en de burgemeesters W. Hoekzema van Den Helder, S. de Vreeze
van Enkhuizen. P. Janssen van Hoorn, H. Smit van Medemblik en
R. Vreeman van Zaanstad zitting in het comité.
Inlichtingen:
Loes Citroen (072) 5610198 en A. Troostwijk (072)5642586. Stichting
Alkmaarse Synagoge, postbus 8045, 1802 KA Alkmaar.
Source:
Noordhollands dagblad, Alkmaarsche Courant
Date : dinsdag 14 september 1999 nr.216
Geschreven door: Verslaggever
...back
to top
Title: Opleving Joodse cultuur
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
22 december 1998
Author: Verslaggever
klik hier
voor het bericht
...back
to top
Title: Baptistengemeente wil gebouw verkopen
Source: Alkmaarsche Courant
Date:
5 november 1998
Author: Hans Koolwijk
klik hier
voor het bericht
...back
to top
|
