|
Geschiedenis
De eerste
joden vestigden zich in Alkmaar rond 1613. Alkmaar was een van de eerste
plaatsen in Holland waar joden zich vrij konden vestigen en in vrijheid
hun religie konden praktiseren. Alkmaar heeft een unieke band met de joodse
gemeenschap.
...terug
naar top
Geschiedenis van de synagoge
In 1744
vindt de eerste sjoeldienst plaats in Alkmaar; de dienst wordt gehouden
in een woonhuis aan de paternosterstraat "voorbij 't Hoge Huis".
Daarna vinden er nog sjoeldiensten plaats in vijf andere woonhuizen in
Alkmaar.
In 1792
bestaat de joodse gemeente uit 17 gezinnen en men besluit nu een huis
in te richten als synagoge aan de zuidzijde van de laat, nabij de bloemstraat.
De joodse
gemeente kocht dit huis en sprak af met de 17 gezinnen dat men gezamenlijk
ƒ 4,- per week moest opbrengen zodat de schuld kon worden afbetaald.
Evengoed was dit een zeer zware belasting voor de 17 gezinnen.
In 1811 woonden er in Alkmaar 81 joodse gezinnen.
...terug
naar top
Aankoop Synagoge Hofstraat
In 1808
kocht men het pand in de hofstraat en verkocht het toch wel in slechte
staat zijnde gebouw aan de bloemstraat.
Het pand in de hofstraat werd ingericht als synagoge, geleidelijk breidde
de gemeente zich uit en in 1826 werd er een nieuwe voorgevel aangebracht,
de synagogeruimte werd verbreed door middel van een tongewelf en een galerij
voor vrouwen.
Het gebouw kreeg toen het uiterlijk die het nu nog steeds heeft.
Op
de bovenlijst van de voorgevel stond in het hebreeuws de tekst van de
profeet Haggai:
"De
heerlijkheid van dit laatste huis zal groter worden dan van het eerste..."
...terug
naar top
Gebouw
Voor Noord Holland en de plaats Alkmaar is dit gebouw
uniek, het gebouw bestaat uit een synagoge ruimte, een cheider (school
voor joodse kinderen waar joodse lessen gegeven worden), een rabbijnenhuisje
en een mikwe (ritueel bad).
Tot
vijf maart 1942 zijn hier sjoeldiensten
gehouden door Rabbi de Wolff. Daarna was het definitief afgelopen; de
joden werden gedeporteerd en vermoord, de synagoge werd leeg geroofd.
| Het
gebouw heeft 10 jaar leeggestaan, 15 november 1952 werd de synagoge
verkocht door het N.I.K aan de Unie van Baptisten Gemeenten. En vanaf
dat moment tot nu is het baptistengemeente. |
|
...terug naar top
Geschiedenis Stichting Alkmaarse Synagoge
Op 2 juli
1997 werd de S.A.S. opgericht. De Stichting heeft als doelstelling de
voormalige synagoge weer in ere te herstellen en haar joodse karakter
te herstellen.
De S.A.S
ziet dit in de vorm van een joods multifunctioneel centrum.
Hier zouden we onder kunnen brengen:
* Joodse festiviteiten zoals:
Rosj
Hasjana, Jom
Kippoer,
Soekot, Simcha Tora,
Chanoeka, Poerim & Pesach
* Joodse lessen voor jong en oud
* Kosjere Sjabbatmaaltijden verzorgen
* Lezingen geven
* Verhalen vertellen
* Joodse cinema
* Onderhouden van een bibliotheek
* Onderkomen voor joodse bridgeclub
* Joods café
* Verhuur aan andere joodse organisaties
* Eerherstel van de synagoge zodat er synagogensjoel diensten kunnen worden
gehouden.
Museum
In de zomermaanden
zal het gebouw ook fungeren als Joods Historisch Museum Alkmaar. Bezichtiging
van Alkmaarse Synagoge en informatie geven over de joodse tradities, tweede
wereld oorlog en historische informatie.
...terug
naar top
Regio Functie
Het is duidelijk
dat Alkmaar de enige joodse locatie wordt boven het Noordzeekanaal. Momenteel
is het nog zo, dat als men een synagoge wil bezoeken, men altijd is aangewezen
op Amsterdam.
In
de gehele kop van Noord-Holland is geen synagoge meer.
De
Stichting Alkmaarse Synagoge is ontstaan uit Chanah.
Chanah is een joodse stichting die nu 10 jaar bestaat.
Deze stichting organiseert joodse feesten, lezingen, excursies, sjabbat
maaltijden en cursussen. Chanah is zo gegroeid en is altijd aangewezen
op wel en willen van de buurthuizen in haar omgeving. Wij trekken dus
altijd van buurthuis naar buurthuis en wij voelen sterk de behoefte naar
een eigen joods huis.
Het ledenbestand van Chanah bestaat momenteel uit zo'n 110 gezinnen.
Wat is er nu mooier om de voormalige synagoge weer zijn joodse bestemming
terug te geven en wij ons eigen joodse huis te hebben. Met deze gedachte
werd op
2
juli 1997 de S.A.S. opgericht.
...terug
naar top
Bestuur van de Stichting Alkmaarse Synagoge
Loes
Citroen, voorzitter
Gerda Ephraïm, penningmeester
Bert Schuchmann, secretaris
Sugette Hupkens, bestuurslid
Victoria van den Bergh, bestuurslid
Jaap Querido, bestuurslid
Harry Smit, bestuuslid
Robert V. Israel, adviseur
...terug
naar top
Onderhandelingen
met de Baptisten
De S.A.S.
heeft vele positieve gesprekken gevoerd met de commissie huisvesting van
de Baptisten gemeente dit heeft er in geresulteerd dat de Baptisten bereid
zijn het gebouw aan de S.A.S. te verkopen mits zij een ander adequaat
onderkomen kunnen betrekken. Voor de Baptisten moet deze verkoop dan zonder
extra kosten plaatsvinden.
...terug
naar top
Alkmaar 750
jaar &
Viering
400 jaar vrije vestiging joodse gemeenschap
De
geschiedenis van de joodse gemeenschap in Alkmaar vangt aan in het begin
van de 17de eeuw. Een aantal Portugese joden uit Amsterdam, koopt dan
een kleine begraafplaats in het nabij Alkmaar gelegen Groet. Twee jaar
later zet Alkmaar, als eerste stad der Nederlanden haar poorten voor joden
open en besloot de Vroedschap van Alkmaar als eerste vroedschap in de
Republiek der Verenigde Nederlanden vrije vestiging toe te staan aan joden.
Hen werd bescherming, veiligheid en godsdienstvrijheid in het vooruitzicht
gesteld.
In 1744 verkrijgen de Alkmaarse joden het recht in het openbaar hun godsdienstoefeningen
te houden.
Op zondag 9 mei 2004 wordt dit historische feit gevierd met een besloten
bijeenkomst in de synagoge in de Hofstraat en een bredere bijeenkomst
voor genodigden in het stadhuis van Alkmaar. Er wordt stilgestaan bij
de geschiedenis van minderheidsgroepen in Nederland in het algemeen en
van de joden in het bijzonder. Meer informatie over Alkmaar 750 jaar vind
u hier.
...terug
naar top
Activiteiten
Joods platvorm
gecreëerd met ongeveer 73 gezinnen.
Vele gesprekken gevoerd met de Baptisten.
Contact gehad met synagoges in Sliedrecht,
Tilburg, Middelburg en Delft.
Gesprekken gevoerd met Burgemeester Bandell.
Gesprekken gevoerd met Christelijke kerken in en om Alkmaar.
Aanschrijven van fondsen.
Comité van aanbeveling opgericht.
Oriënterende gesprekken met de rabbijnen.
Ondernemingplan opgesteld door de Hoge School Alkmaar, sector economie.
Aanvraag ingediend Commissie Dolman, WO
II tegoeden, (afgewezen).
Vereniging van Vrienden opgericht, reeds ongeveer 100 vrienden.
Persberichten verstuurd.
Interviews met kranten.
Interviews met de radio.
Gebouw laten taxeren door Makelaardij Vos.
Gesproken met de "Provincie Noord-Holland" te Haarlem.
Aanwezig op het internet.
Ons voorgesteld aan de Alkmaarse fracties.
Donateursavonden in de voormalige sjoel van Alkmaar.
Stenenactie op touw gezet.
...terug
naar top
|
